Jeuk

Iedere hond komt in zijn leven waarschijnlijk wel eens bij de dierenarts vanwege een huidprobleem. Meestal gaat het hierbij om een vorm van jeuk.  Het is om gek van te worden dat gekrab, zowel voor de eigenaar als de hond… .
Er zijn vele verschillende oorzaken van jeuk en daarom ook niet allemaal even te bespreken, maar de belangrijkste (lees: meest voorkomende) wil ik kort laten passeren.

Parasieten:

Hieronder vallen de mijten (bijv. Demodex, Scabies), luizen, teken en natuurlijk vlooien. Deze laatste zijn helaas nog steeds de oorzaak van de meeste  jeukklachten. Door gebruik van verkeerde vlooienbestrijdingsmiddelen (zoals een vlooienband!), te lage gebruiksfrequentie en onjuist gebruik leven deze diertjes een “gelukkig” leven in menig huishouden. In voorjaar en zomer wordt door de meeste eigenaren met enige regelmaat iets aan vlooienbestrijding gedaan.Echter in de herfst en winter acht menig eigenaar behandeling niet meer noodzakelijk waardoor er dan toch nog regelmatig vlooienproblemen in de spreekkamer te zien zijn! Door de constante temperatuur binnenshuis het gehele jaar door, zijn vlooien niet meer alleen een “mooi weer probleem”.
Enkele vlooien kunnen al aardig wat klachten veroorzaken (zeker bij een vlooienallergie: zie later) en waar er een paar zijn, zijn er altijd meer! Dit geldt ook voor vlooienpoepjes! Over goede vlooienbestrijding zal in het 2e deel worden ingegaan.
Luis- en mijtinfecties (=schurft) zien we meestal bij jonge honden. Soms treden deze infecties echter ook op als zogenaamde opportunist: bij andere huidaandoeningen wordt het dier erg vatbaar voor deze infecties. Ze moeten wel  bestreden worden maar zijn niet de primaire veroorzakers van het probleem. Met speciale pipetjes voor in de nek, shampoos, poeders of injecties kunnen deze mijten of       luizen bestreden worden.Teken geven meestal slechts tijdelijke zwelling en irritatie op de bijtplaats. Een aantal bestrijdingsmiddelen tegen vlooien werken ook preventief tegen teken en er bestaan speciale teken-halsbanden.Bijna alle parasieten (m.u.v. luizen) kunnen incidenteel trouwens ook klachten bij de mens geven en zijn overdraagbaar op andere dieren.

Schimmel:

Meestal gaat deze aandoening niet of nauwelijks gepaard met jeuk. Het komt met name voor bij jonge dieren of dieren die daarmee in contact zijn geweest. Het is een zogenaamde opportunistische infectie. Hiermee wordt bedoeld dat een dier geruime tijd zonder klachten kan zijn, maar door een daling van de afweer (bijv. bij stress of na een operatie) kan deze infectie ineens “zomaar” de kop op steken. Ook kunnen dieren drager zijn. Zelf heeft de “drager” dan geen klachten, maar zo’n dier kan wel de infectie overbrengen. Helaas is deze infectie besmettelijk voor bijna alle dieren (knaagdieren, konijnen, katten, honden) en ook voor de mens (zogenaamde “ringworm”)!  Schimmel kan gedood worden door alle dieren in het huishouden te wassen met speciale middelen en daarnaast tabletten (of vloeibare medicatie) te geven om van binnenuit de infectie te bestrijden. Door mogelijke besmetting van meerdere dieren en de omgeving  kan schimmel soms erg hardnekkig zijn. Scheren van de (langharige) dieren is aan te bevelen.

Allergieën:

Dit is naast vlooien de grootste groep van veroorzakers van jeuk en helaas ook niet de makkelijkste. Klachten kúnnen heftig en langdurig zijn, de diagnose is niet makkelijk en vaak niet snel te stellen en soms is er ook geen goede therapie. Maar de jeuk kan zich ook beperken tot een bepaald jaargetijde of bepaalde lichaamsdelen. Een voorbeeld hiervan is een terugkomende jeuk aan of ontsteking van de oren. Soms is dit zelfs de enige klacht waar de eigenaar mee komt!We onderscheiden de volgende 4 allergieën:

• Contactallergie:  klachten worden veroorzaakt door direct contact van de huid (vaak onbehaarde delen) met de veroorzaker. Deze aandoening komt weinig voor en de hond heeft vaak specifieke symptomen. De dierenarts en dermatoloog kunnen helpen uitvinden waarvoor de hond precies allergisch is. Vermijden van het contact is, als men weet wat het is, vaak eenvoudig (behalve als je je nieuwe vloerbedekking eruit moet halen…...)
• Vlooienallergie
• Atopie
• Voedselallergie

Deze laatste drie zullen in deel 2 worden besproken.

Alle genoemde oorzaken kunnen een zogenaamde “hot spot” veroorzaken. Door krabben of bijten ontstaat een beschadiging van de huid. Deze huidirritatie kan op zijn beurt weer jeuk veroorzaken tijdens het genezingsproces. (U kent het zelf ook wel: een korstje is moeilijk vanaf te blijven). Indien de hond daardoor veelvuldig gaat likken en bijten, wordt de wond alleen maar groter en ernstiger ontstoken. Soms is de primaire oorzaak (bijvoorbeeld een teek) allang weg, maar krijgt de plek geen kans om te genezen  door deze continue zelfbeschadiging. Dit fenomeen en de plek die hierdoor ontstaat wordt “hot spot” genoemd. Belangrijk is hierbij om de vicieuze cirkel te doorbreken door de omgeving van de wond te scheren, te ontsmetten en indien nodig jeukstillende crèmes en een kraag  te gebruiken (en natuurlijk de primaire oorzaak van de jeuk te bestrijden!).

Drs. C. Sars
Dierenkliniek De Saen