De hond en tetanus

Kan de hond tetanus op de mens overdragen? Om deze vraag te kunnen beantwoorden gaan we eerst wat dieper in op wat tetanus eigenlijk is.

Wat is tetanus?

Tetanus wordt veroorzaakt door een bacterie. De bacterie is zo schadelijk omdat ze giftige stoffen vormt als ze eenmaal in het lichaam zit. Deze giftige stoffen leiden tot verkrampingen die kenmerkend zijn voor de ziekte tetanus.

Hoe raak je besmet?

De bacterie kan het lichaam binnendringen via een diepe wond (ook speldenprikken en brandwonden) waarin vuil achterblijft. De tetanusbacterie komt voor in straatvuil, aarde, menselijke of dierlijke uitwerpselen. De bacterie kan zich alleen ontwikkelen in plaatsen die van zuurstof afgesloten zijn (diepe wonden).

Klachten

De klachten die ontstaan na besmetting met de tetanusbacterie zijn in beginsel vage klachten zoals hoofdpijn, rusteloosheid en prikkelbaarheid. Later kan er stijfheid optreden van met name de kaak- en halsspieren. Deze stijfheid zal vaak als eerste optreden in de spieren bij de plek van de verwonding.
De incubatietijd (de tijd tussen besmetting en de eerste ziekteverschijnselen) kan 3 tot 21 dagen bedragen.

Behandeling

De behandeling bestaat uit een goede wondbehandeling (reiniging) en een vaccinatie tegen tetanus.
Mensen die onder risicovolle omstandigheden werken, zoals mensen werkzaam in de diergeneeskundige branche, mensen die vuil werk doen, landarbeiders, etc. worden preventief een maal per 15 jaar ingeënt worden tegen tetanus.
Niet (tijdig) behandelen van een tetanusinfectie kan de dood tot gevolg hebben.

Kan je tetanus krijgen van een hondenbeet?

De tetanusbaccil maakt in principe geen deel uit van de normale mondflora van de hond. De bacterie zit dus normaal niet op hondentanden en in de hondenbek en/of in hondenspeeksel. Toch bestaat bij beten altijd een risico van tetanus. De bacteriën of sporen kunnen in de wond gebracht worden via speeksel van de bijtende hond wanneer het dier kort daarvoor met zijn bek in contact is geweest met besmet materiaal, zoals grond (door spelen of aflikken van de poten) of uitwerpselen.

Wat te doen bij een beet?

Neem altijd contact op met uw huisarts of de EHBO van het ziekenhuis. Bij een diepere beet zal meestal voor alle zekerheid bovenstaande behandeling worden ingesteld.
Ook zijn er allerhande andere bacteriën die na een hondenbeet zeer ernstige infecties kunnen geven. De behandeling van een hondenbeet moet dus niet te lichtvaardig opgevat worden en vaak is behandeling met antibiotica nodig.
 

Joost van Erp,
dierenarts