De zin en onzin van vaccineren
Vaccineren is een onderdeel van de zogenaamde preventieve diergeneeskunde. Het doel van vaccineren is het voorkómen van ziektes; een gezonde hond gezond houden. In Nederland is het aantal gevallen van hondenziekte in de vorige eeuw sterk teruggelopen doordat er intensief tegen gevaccineerd werd. Maar wanneer en hoe vaak moet een hond gevaccineerd worden? Is het voldoende om een hond alleen als pup te vaccineren of moet het vaker, en tegen welke ziektes moet een hond beschermd worden?
 Een vaccin bestaat uit ziektekiemen die zo veranderd zijn dat het dier er niet ziek van wordt. Het lichaam wordt wel gestimuleerd om afweerstoffen (antilichamen) tegen de ziekteverwekker te produceren. Dit proces heet actieve immunisatie. In de humane geneeskunde is de effectiviteit van vaccineren aangetoond in de tweede helft van de 18e eeuw: het pokken vaccin werd uitgevonden. Sinds 1980 zijn ‘de pokken’ door wereldwijde vaccinaties uitgeroeid.
Vaccineren bij pups:
Als een pup geboren wordt heeft hij amper bescherming tegen ziektekiemen. De dierenarts zou zeggen: “Hij heeft nog geen antilichamen”. Deze antilichamen krijgt hij via de melk van de teef. Daarbij is van belang hoeveel antilichamen de teef in het bloed heeft en hoeveel melk de pup opneemt.
Door afbraak in het lichaam van de antilichamen daalt de bescherming van de pup tegen virusziekten. De afbraak van de antilichamen gaat niet bij elke pup even snel. Als er nog voldoende antilichamen van de moeder aanwezig zijn, slaat de vaccinatie van de dierenarts niet aan.
Het kan dus zijn dat bij bepaalde pups de enting op 6 weken leeftijd
nog niet aanslaat. Deze hebben de entingen op 9 en 12 weken nodig om
voldoende bescherming (immuniteit) op te bouwen. En de vaccinatie op 6
weken leeftijd blijft nodig omdat er pups zijn die dan al onvoldoende
bescherming van de moeder over hebben en gevoelig zijn voor infecties.
Dit is de reden dat er een vaccinatieschema voor pups is opgesteld:
- 6 weken leeftijd: hondenziekte en Parvo
- 9 weken leeftijd: Parvo en ziekte van Weil
- 12 weken leeftijd: de ‘cocktail’
Waartegen vaccineren…?
De ‘cocktail’ enting bestaat uit: hondenziekte, Parvo, ziekte van Weil,
een virus dat kennelhoest kan veroorzaken en een virus dat
leveraandoeningen veroorzaakt.
Het vaccin tegen hondenziekte, leverziekte en Parvo beschermt langer
dan een jaar. Parvo virusdeeltjes die in de omgeving aanwezig zijn
blijven echter langdurig besmettelijk. Dit is een reden om toch
jaarlijks tegen Parvo te vaccineren.
Honden die gedurende langere tijd met veel honden intensief in contact
komen, bijvoorbeeld in de kennel, hebben de extra vaccinatie tegen
kennelhoest nodig.
Het vaccin tegen de ziekte van Weil geeft minder dan een jaar
bescherming. Honden die veel zwemmen zouden zelfs twee keer per jaar,
in het voor- en najaar, daartegen gevaccineerd moeten worden.
Als uw hond mee naar het buitenland gaat, moet hij de vaccinatie tegen hondsdolheid krijgen, ook wel de ‘Rabies’-enting genoemd
en hoe vaak?
Het herhalen van een vaccinatie is noodzakelijk omdat de hoeveelheid
antilichamen ook bij de volwassen hond afneemt. Door een
herhalingsenting (booster vaccinatie) te geven, treedt er reactivatie
op van het afweersysteem en worden er opnieuw antilichamen geproduceerd
zodat de bescherming van het dier optimaal blijft.
De laatste jaren is er tussen dierenartsen onderling discussie over de
noodzaak van het jaarlijks herhalen van alle componenten van de
‘cocktail’-vaccinatie. Bepaalde onderdelen geven namelijk een langere
bescherming dan 1 jaar. Een goed vaccinatieschema maken is maatwerk.
Daarbij kan een vaccinatieschema als richtlijn gebruikt worden en kan
aangepast worden op de leefomstandigheden van uw hond.
Een aantal dierenartsen in Nederland gebruikt het volgende vaccinatie schema:
het ene jaar wordt de volledige ‘cocktail’ gegeven, en het volgende
jaar wordt alleen tegen Parvo en ziekte van Weil gevaccineerd. Het
risico van dit afwisselende vaccinatieschema is dat er verwarring kan
optreden als de documentatie niet nauwkeurig wordt bijgehouden (in de
computer van de dierenarts of in het paspoort van de hond.
Bij honden die uit het buitenland komen of van eigenaar wisselen is dit een veel voorkomend probleem.
Tot slot
Vaccineren van uw hond is belangrijk voor de gezondheid van uw hond als
individu maar ook van de gehele hondenpopulatie in Nederland. Het
jaarlijks geven van de cocktail vaccinatie heeft de voorkeur boven het
niet of onvolledig vaccineren!
Daarnaast is een jaarlijks bezoek aan uw dierenarts nuttig voor de
controle van úw hond in het bijzonder en het uitwisselen van
wetenswaardigheden over honden in het algemeen.
Susanne Baljé
Dierenartsenpraktijk Purmerend
|
